Ik zie door de hypes het bos niet meer

Ook wij hebben het op onze facebookwall zien langskomen: De ALS Ice Bucket challenge. Een emmer ijskoud water over jezelf heengooien om zo aandacht te vragen voor de slopende ziekte ALS. Althans, dat was de oorspronkelijke bedoeling. De hype zwakt alweer af maar heeft zichzelf overtroffen. De stichting ALS krijgt meer donaties dan ze aankan en er is nog nooit zoveel aandacht voor de spierziekte geweest als nu.

Dit is natuurlijk niet de eerste internethype die zo’n internationaal succes kent. Eerder hebben we bijvoorbeeld allemaal al massaal Geplankt en de Harlem shake gedaan. Ook deze hypes gingen de hele wereld over. Daar komt nu weer een nieuwe hype bij om te hoek kijken: #feelingnuts. Grijpen naar je kruis om aandacht te vragen voor teelbalkanker. Waar de Ice Bucket Challenge zich echter in onderscheidt, is het donatie-element. Wanneer je een emmer ijswater over jezelf heen gooit (ook als je het niet doet), ben je eigenlijk verplicht om een bedrag te doneren aan de stichting. Dat is slim. Koppel een social media hype aan een goed doel en het geld stroomt binnen. Waar ligt eigenlijk het succes van de actie die ruim 50 miljoen dollar opgeleverde?

Elke succesvolle internethype is ergens begonnen. De Icebucket trend is opgepikt door (hoe kan het ook anders) een aantal prominente celebrity’s, waarna het de hele wereld overging. Het gewone volk ziet beroemdheden die een emmer ijswater over zich heengooien en wil dit maar al te graag imiteren. Vervolgens tag je natuurlijk je vrienden en familie, waarna zij natuurlijk niet achter kunnen blijven. Men doet graag mee aan dit soort acties omdat dit bijdraagt aan het saamhorigheidsgevoel. Zo’n actie laat mensen beter meedraaien in de maatschappij dan de personen die niet meedoen aan de hype. Het zorgt voor betrokkenheid. Daarbij komt er een soort competentiegevoel naar boven. Iedereen strijdt voor het beste filmpje en dat zorgt nog wel eens voor de nodige gevaarlijke situaties en ongelukken. Vaak is het namelijk zo: hoe unieker (en gevaarlijker) de situatie, hoe meer likes je ervoor krijgt.

Er zit echter ook een keerzijde aan het succes van de Ice Bucket hype. Wanneer zoveel mensen een emmer ijswater over zich heen gooien, wordt de actie vanzelf verkeerd overgenomen of geïnterpreteerd. Vaak wordt nu de hele term ‘ALS’ weggelaten of roepen mensen zelfs dat je moet doneren wanneer je de challenge niet binnen 24 uur voldaan hebt. Alsof geld doneren aan een goed doel een straf is. Dit maakt voor de bedoeling van de actie niks meer uit. Er is al zoveel publiciteit aan de actie geschonken via radio, tv en internet dat het motief en bedoeling algemeen bekend is.

#feelingnuts lijkt nu de nieuwe opvolger te zijn. Overigens wordt er bij deze actie niet van de deelnemers verwacht dat ze ook geld doneren aan een goed doel. Het gaat hier enkel om het bespreekbaar maken van teelbalkanker en hoe je jezelf kan checken op deze ziekte. Wat ik me afvraag bij deze nieuwe hype en degenen die gaan volgen, is: zullen mensen net zo gul blijven doneren als werd gedaan bij de Ice Bucket Challenge als dit van ze wordt gevraagd? Deze actie was uniek in zijn soort. Wereldwijd leerden mensen over ALS en werden er miljoenen dollars opgehaald. Maar als er meer acties van dit kaliber volgen, zal de interesse waarschijnlijk langzaam afzwakken. Men heeft geen zin en geld om voor elk goed doel de portemonnee open te trekken. Voor stichting ALS heeft het gewerkt, maar voor andere goede doelen is het noodzaak om met een nieuwe strategie te komen. En zo is de cirkel van hypes weer rond.